Op 15 maart begon ik met een ‘IMO-talk’, waarin ik de vraag stelde wat de betekenis van macht is in schoolorganisaties? Het thema macht bleek veel rijker en grootser dan de context van schoolorganisaties. De afgelopen week bleek bij de verkiezingen macht steeds verder weg van de burger weg te drijven. De onmacht was groot na de uitslag en na een strijd om de grote vraagstukken van ongelijkheid, verdeling van welvaart en klimaatcrisis onder de aandacht te brengen.

Steeds meer mensen zijn in staat om de macht en sturing over te nemen. De verantwoordelijkheid hoeft niet alleen meer bij de gekozen leiders te liggen. Die gekozen leiders laten ook steeds vaker zien dat er een groot nadeel aan zit, omdat ze niet in staat zijn op een goede manier die verantwoordelijkheid voor ons te kunnen dragen.

Er is een metamorfose aan de gang van een gedelegeerde macht bij één persoon naar de verdeling van macht over heel veel verschillende mensen. Het roept op om je eigen verantwoordelijkheid te nemen en te krijgen.

Het gevoel van onmacht lijkt een signaal te geven aan ons om onze behoefte aan autonomie en authenticiteit te vervullen. Het levert bij mij dan nog wel de vraag op wat er nodig is om al die verschillende meningen en richtingen een gezamenlijke koers te laten vinden?

Afgelopen week kreeg ik een tweede ingrediënt aangereikt. In een bijeenkomst waarin we spraken over het vraagstuk van conflicten. Het conflict beweegt zich in de polariteit tussen een destructief conflict en een constructief conflict. Dat een conflict iets constructiefs wordt als het de verbinding en betekenis tussen mensen vergroot. En destructief als het de verbinding verbreekt en daarmee niet bijdraagt aan de groei van mensen.

Een ander inzicht werd aangereikt in het idee dat macht bestemmend en dienend kan zijn. Is het bestemmend dan maakt het onvrij en is het dienend dan geeft het de mogelijkheid om vanuit vrijheid een eigen nieuwe koers te gaan.

Daarmee wordt bevestigd voor mij dat de organisatie in het algemeen en de schoolorganisatie in het bijzonder een oefenplek is om het dynamisch evenwicht te vinden tussen de polariteiten die ons worden aangereikt.

En mijn week eindigde met het verhaal van Yan Wang Preston in de Correspondent “Waarom een boom in meer dan alleen aarde is geworteld”. Ze volgde het lot van eeuwenoude bomen die opnieuw werden geplant. De treurige aanblik van gekortwiekte eeuwenoude bomen in grote hopen rode aarde, die langzaam wegkwijnden in de betonnen omgeving van de grote Chinese steden. Het drong tot me door dat de maakbaarheid van het leven, de macht die wij denken te hebben op het leven op aarde, destructief is en dat we op zoek moeten naar de dialoog om te komen tot constructieve conflicten om het leven op aarde te verrijken. Het vraagt om bezielde macht, om bezield leiderschap.